پویان حسن آبادی

طبق جدیدترین آمار (Miniwatts Marketing Group, 2019) بیش از 4 میلیارد و 383 میلیون نفر در سرتاسر جهان کاربر شبکه‌ی جهانی وب[1] هستند. نگاهی به آمار صفحات و وب‌سایت‌های پربازدید (eBizMBA, 2019) نشان می‌دهد اکثر این جمعیت عظیم مشغول مرور صفحات ایندکس[2]‌شده (A. Turner) توسط موتورهای جستجو هستند.

تعریف اکثر مردم از وب همان چیزی است که در موتورهای جست‌وجو ثبت شده است، اما تمام وب در این موتورها ایندکس نشده است. این بخش پرکاربر وب که ایندکس شده است، به «وب سطحی» شهرت دارد به علت ثبت وبسایت‌ها در مراکز کشوری با قراردادهای رسمی، معمولاً به‌طور نسبی قانون‌مند است. (Chertoff, 2017)

دیگر لایه‌های وب، «وبِ عمیق» و «وب تاریک» (همان دارک وب یا موضوع این مقاله) هستند. وب عمیق[3] شامل هر صفحه‌ی اینترنتی که ایندکس نشده باشد می‌شود. با این تعریف، صفحات تنظیمات حساب کاربری شخصی هر کاربر در شبکه‌های اجتماعی نیز جزو وب عمیق به شمار می‌رود، زیرا دسترسی مستقیم و همگانی به آن از طریق موتورهای جست‌وجو ممکن نیست. (Symanovich)

با وجود این، همه‌ی کاربران اینترنت نیازهای یکسان روزمره و ساده مانند تماشای ویدیوهای سرگرم‌کننده و خواندن اخبار ندارد و برخی برای مصارف دیگری به اینترنت مراجعه می‌کنند. محدودیت‌های مختلف اینترنتِ سطحی، و در صدر آن‌ها محدودیت‌های قانونی، باعث می‌شود بعضی کاربران به سراغ بخشی از وب بروند که در موتورهای جست‌وجو ثبت نشده و در نتیجه دسترسی به آن برای اکثریت کاربران اینترنت، و رصد و نظارت بر آن برای دولت‌ها دشوار است (Bartlett, 2014). هر بخشی از وب که دارای چنین ویژگی باشد نیازمند سوار بودن بر یک دارک‌نت[4] است؛ یعنی استفاده ادامه مقاله